Tim Burton

Timoti Uolter Burton (1958-yil 25-avgustda tugʻilgan) — amerikalik kinorejissyor va animator. U Gollivudda gotika submadaniyatiga asos solgan ijodkor sifatida tanilgan boʻlib, uning filmlari gotik qoʻrqinchli janr hamda qora fantastika estetikasini oʻziga xos gʻaroyib va syurreal elementlar bilan uygʻunlashtiradi. U koʻplab mukofotlarga, jumladan, bitta «Emmy» mukofotiga sazovor boʻlgan, shuningdek, ikki marta «Oscar», bitta «Golden Globe» va uch marta «BAFTA» mukofotlariga nomzod boʻlgan. 2007-yilda Venetsiya xalqaro kinofestivalining «Oltin sher» umrboqiy yutuq mukofoti bilan taqdirlangan, 2010-yilda esa Fransiyaning Adabiyot va sanʼat ordeni olgan. Burton rejissyorlikdagi debyutini 1985-yilda «Pee-wee's Big Adventure» komediya filmi bilan boshlagan. U «Beetlejuice» (1988) va «Edward Scissorhands» (1990) filmlari hamda oʻzi yozgan sheʼr asosida yaratilgan «The Nightmare Before Christmas» (1993) multfilmiga prodyuserlik qilgach, yanada katta shuhrat qozondi. Rejissyor animatsiya, biografiya, drama, fantastika, mýuzikl, ilmiy-fantastika, superqahramonlik va mistik qoʻrqinchli janrlarni oʻz ichiga olgan koʻplab filmlarni suratga olgan. Bular qatoriga «Batman» (1989), «Batman Returns» (1992), «Ed Wood» (1994), «Mars Attacks!» (1996), «Sleepy Hollow» (1999), «Planet of the Apes» (2001), «Big Fish» (2003), «Charlie and the Chocolate Factory» (2005), «Corpse Bride» (2005), «Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street» (2007), «Alice in Wonderland» (2010), «Dark Shadows» (2012), «Frankenweenie» (2012), «Big Eyes» (2014), «Dumbo» (2019) va «Beetlejuice Beetlejuice» (2024) filmlari kiradi. Burton, shuningdek, Netflix’ning «Wednesday» (2022) serialining bir nechta qismlarini suratga olgan.