Salvador Dalí

Salvador Dalí (1904-yil 11-may – 1989-yil 23-yanvar) — texnik mahorati, aniq chizmachilik qobiliyati va o'z asarlaridagi g'ayritabiiy, o'ziga xos tasvirlari bilan nom qozongan ispan syurrealist rassomi. Kataloniyaning Figeras shahrida tug'ilgan Dalí Madriddagi tasviriy san'at bilim yurtida ta'lim olgan. Yoshligidan impressionizm va Uyg'onish davri ustalari ta'sirida bo'lgan rassom keyinchalik kubizm va avangard oqimlariga qiziqib qoldi. 1920-yillarning oxirida syurrealizmga yaqinlashib, 1929-yilda mazkur guruhga qo'shildi va tez orada uning yetakchi vakillaridan biriga aylandi. Uning eng mashhur asari — Xotira qiyofasi (The Persistence of Memory) 1931-yil avgustda yakunlangan. Ispaniyadagi fuqarolar urushi (1936–1939) davrida Fransiyada yashagan Dalí 1940-yilda AQShga ko'chib o'tib, tijoriy muvaffaqiyatlarga erishdi. 1948-yilda Ispaniyaga qaytib, katolik diniga e'tiqodini e'lon qildi va klassitsizm, mistika hamda ilmiy yangiliklarga asoslangan "yadroviy mistika" uslubini ishlab chiqdi. Dalí o'z ijodida rangtasvir, haykaltaroshlik, kino, grafika, animatsiya, moda va fotografiya bilan shug'ullangan, ba'zan boshqa san'atkorlar bilan hamkorlik qilgan. Shuningdek, u nasriy asarlar, she'rlar, avtobiografiya va tanqidiy maqolalar muallifidir. Ijodining asosiy mavzulari — tushlar, ong osti, jinsiy aloqa, din, fan va shaxsiy munosabatlar.