Henry Fonda

Genri Jeyns Fonda (1905 yil 16 may – 1982 yil 12 avgust) – Gollivudda ellik yildan ortiq davom etgan boy ijodiy faoliyatga ega bo'lgan amerikalik aktyor. Fonda bir nechta mumtoz filmlarda o'ziga xos, jozibali ekran obrazini yaratgan bo'lib, ikki marta ko'rsatilgan "Oskar" mukofotining bir martasi g'olibi bo'lgan. Fonda dastlab Brodvey sahnasida tanilib, 1935 yilda Gollivudda kino debyutini amalga oshirgan. Uning kino karyerasi Bette Devisning "Oskar" mukofotiga sazovor bo'lgan "Jezebel" (1938) filmidagi uning kuyovi roli, "Jesse James" (1939) dagi Frank akasi roli va Jon Ford rejissyorligidagi "Young Mr. Lincoln" (1939) filmidagi bo'lajak Prezident roli bilan tezda e'tibor qozona boshladi. Uning ilk karyerasining cho'qqisi 1930 yillardagi chang bo'roni davrida Kaliforniyaga ko'chib o'tgan Oklaxomalik oila haqidagi "The Grapes of Wrath" filmida Tom Joad rolini o'ynagani va shu roli uchun "Oskar"ga nomzod bo'lgani bo'ldi. Ushbu film haqli ravishda eng buyuk Amerika filmlari qatoriga kiritiladi. 1941 yilda u Barbara Stenvik bilan birgalikda "The Lady Eve" komediya klassikasida bosh rolni ijro etgan. Ikkinchi jahon urushidagi xizmatidan oldingi va keyingi davrlarni o'z ichiga olgan ikki mashhur vestern — "The Ox-Bow Incident" (1943) va Jon Ford rejissyorligidagi "My Darling Clementine" (1946) filmlarida bosh rollarni ijro etgan, shuningdek, Fordning "Fort Apache" (1948) vesternida ham suratga tushgan. Kinodagi yetti yillik tanaffusdan so'ng, shu vaqt davomida faqat teatr sahna asarlariga e'tibor qaratgan Fonda, Ikkinchi jahon urushi harbiy kemasi haqidagi "Mister Roberts" (1955) ansambl filmida qaytdi. 1957 yilda u "12 Angry Men" filmida qarorini o'zgartirishni istamayotgan 8-hakam rolini ijro etdi. Shuningdek, ushbu filmning hamprodyuseri bo'lgan Fonda eng yaxshi erkak roli uchun BAFTA mukofotiga sazovor bo'ldi.